ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΔΕΣΠΟΤΙΚΗ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ 6 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2025
†ΑΡΧΙΜ. ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΚΑΤΡΑΜΑΔΟΣ
«Πατέρες και Αδελφοί η Εκκλησία, μας σύναξε και πάλι σήμερα για να συμμετάσχουμε σε μία ακόμα Δεσποτική εορτή, την Μεταμόρφωση του Κυρίου μας στο όρος Θαβώρ, όπου κατά τους Πατέρες συντελέσθηκε ένα μεγαλειωδώς θαύμα, αυτό της φανερώσεως και πάλι, όπως και στην Εορτή της Βαπτίσεως στον Ιορδάνη, του μυστηρίου της παρουσίας και υποστάσεως της Αγ Τριάδος.
Εορτάζουμε λοιπόν τη Δεσποτική Εορτή της Μεταμορφώσεως του Χριστού, ως ιστορικό και πνευματικό γεγονός το οποίο συνέβη στο Όρος Θαβώρ 40 ημέρες πριν τη Σταύρωση του Κυρίου μας, όταν ενώπιον 3 Μαθητών, του Πέτρου, του Ιωάννου και του Ιακώβου έλαμψε ως Φως μοναδικό η Αλήθεια.
Όπως διασώζεται στο Ι. Ευαγγέλιο, καθώς ο Χριστός προσευχόταν, έγινε «το είδος του προσώπου αυτού έτερον και ο ιματισμός αυτού λευκός εξαστράπτων». Ο Υιός και Λόγος του Θεού, αυτό το άχρονο και αθάνατο Φως, το απαύγασμα της δόξης του Πατρός, μεταμορφώνεται και μεταμορφώνει. Φανερώνει ένα μέρος της εκπάγλου ωραιότητας της θεικής δόξης Του και τους 3 μαθητές τους μεταμορφώνει πνευματικά, ώστε να γίνουν δεκτικοί και χωρητικοί εκείνου του άκτιστου θεϊκού Φωτός. Είναι διάχυτη στην Αγ. Γραφή και στην Ι Παράδοση της Εκκλησίας η πληροφορία ότι ο Τριαδικός Θεός είναι Φως και μάλιστα Φως αληθινό, αφού εξ Αυτού του Τριαδικού Θεού δημιουργήθηκε το αισθητό υλικό φως, ο Θεός φωτίζει την κτίση και τον άνθρωπο και ο Ίδιος μας διέσωσε ότι είναι το «φως του κόσμου» και όχι συμβολικά ή ηθικά ή μεταφορικά, αλλά πραγματικά. Τόσο στην Αγ. Γραφή όσο και στα Υμνολογικά ιερά κείμενα ο Θεός παρουσιάζεται ως Φως και εμείς μετά την πτώση μας και έξοδό μας εκ του παραδείσου, όντες σκοτισμένοι από τα πάθη, ευρισκόμενοι στα βάθη της αβύσσου Τον παρακαλούμε να μας φωτίσει: «Φώτισον τούς οφθαλμούς μου μήποτε ύπνώσω εις θάνατον» (Ψαλμ. ιβ΄, 4).
Οι 3 Μαθητές αλλά και όλοι οι μαθητές του Χριστού στο σύνολό τους ήταν «βεβαρημένοι ύπνω», οι 3 όμως ο Πέτρος ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης διαγρηγόρησαν και είδαν την δόξα του Χριστού, το Φως της θεότητας του Χριστού, είδαν την νεφέλη του Αγ. Πνεύματος να τους επισκιάζει και άκουσαν την φωνή του Θεού και Πατρός «ούτός εστιν ο υιός μου ο αγαπητός· αυτού ακούετε» (Λουκ. θ’) είδαν τους Προφήτες τον Μωυσή και τον Ηλία να συνομιλούν με των μεταμορφωμένο Κύριό μας και αισθάνθηκαν τόσο μοναδικά που ξέχασαν κάθε γήινο και ζήτησαν από τον Χριστό να μείνουν εκεί έτσι μαζί Του για πάντα.
Ο πεπτωκώς άνθρωπος, πάντοτε επιθυμούσε να δει το πρόσωπο του Θεού, να αποκαταστήσει τις διαταραγμένες σχέσεις του με τον δημιουργό του, να απολαύσει την πρώτη, την αρχαία εκείνη ευλογία, την χαρά της κοινωνίας και επικοινωνίας του με τον Θεό. Ο Κύριός μας, δια του μυστηρίου της Ενανθρωπήσεώς Του, φανερώνει την δόξα Του στην ανθρωπότητα, παρηγορεί τον άνθρωπο, φανερώνει την ευγένεια της καταγωγής του, υποδεικνύει τον τελικό προορισμό μας, την θέωση και την αποκατάστασή μας ώστε διά Χριστού ο καθένας μας να γίνει άγιος. Αυτός ίδιος ο Χριστός, ως ο αθάνατος Ποιμένας και η Κεφαλή της Εκκλησίας, μας οδηγεί, ως η μόνη οδός, η ζωή και αλήθεια διά της Εκκλησίας στον Θεό Πατέρα Του. Ο εν δόξη Μεταμορφωθείς Χριστός στο Θαβώρ αποκαλύπτει και το ότι είναι Κύριος της Ζωής και του θανάτου Παντοδύναμος Θεός, παιδαγωγός άριστος, ο φιλόστοργος και Σωτήρας του κόσμου και έτσι μας καλεί να συμπορευθούμε μαζί Του και να ανέβουμε στο θείο πνευματικό όρος των αρετών, όπου θα μετέχουμε στο άρρητο κάλλος του θεανδρικού Του προσώπου. Έτσι δικαιολογείται η διαχρονική προτροπή της Εκκλησίας
«Δεύτε αναβώμεν εις το όρος Κυρίου και εις τον οίκον του Θεού ημών και θεασώμεθα την δόξαν της Μεταμορφώσεως αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά Πατρός».
Μας προτρέπει η Εκκλησία να ξεφύγουμε από τα γήινα και επίπεδα και «επάραντες τον νουν» επί το όρος Θαβώρ, δηλαδή με καθαρά μάτια και οφθαλμούς της ψυχής, μαζί με τους μαθητές τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη και τους Προφήτες Μωϋσή και Ηλία, να γίνουμε μάρτυρες και μέτοχοι της δικής Του μεγαλειότητας. Την ίδια ακριβώς προτροπή συναντάμε σε κείμενα του Αγ. Γρηγορίου του Παλαμά, αυτού του μύστου της θείας ελλάμψεως και του ακτίστου φωτός. «Αποθώμεθα ουν, αδελφοί, τα έργα του σκότους και εργαζώμεθα τα έργα του φωτός» μας προτρέπει και συνεχίζει : «ελάτε να ανεβούμε στο όρος όπου έλαμψε ο Χριστός για να δούμε τα εκεί συμβαίνοντα έχοντας γίνει άξιοι τέτοιας ημέρας σας παρακαλώ εντείνατε και υψώστε τα μάτια της διάνοιας προς το φως του ευαγγελικού κηρύγματος, ώστε να μεταμορφωθείτε με την ανακαίνιση του νου και της καρδιάς σας κι έτσι αποκτώντας την από τον ουρανό θεία αίγλη, να γίνετε σύμμορφοι με το ομοίωμα της δόξας του Κυρίου, του οποίου το πρόσωπο έλαμψε σαν σήμερα πάνω στο όρος ως ο ήλιος.
Το γεγονός της Μεταμορφώσεώς μας, όπως προείπαμε και μας προ(σ)καλεί να. «πάρουμε τα βουνά»! «Δεύτε αναβώμεν εις το όρος Κυρίου και εις τον οίκον του Θεού ημών». Εκεί στο όρος του Κυρίου, στην Εκκλησία, στον τόπο της Θ. Λατρείας, στο χώρο της τελέσεως της Θ. Λειτουργίας και των λοιπών Ι. Μυστηρίων, στο τόπο της αδιάκοπης προσευχής και άσκησης εντός της Εκκλησίας «θεασώμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά Πατρός». Εδώ και μόνο εδώ μπορούμε να δούμε αυτά που μάτι ποτέ δεν είδε και θα ακούσουμε αυτά που αυτί ποτέ δεν άκουσε και θα ζήσουμε αυτά που και η τολμηρότερη φαντασία δεν μπόρεσε να φανταστεί, αυτά που ετοίμασε ο Θεός για όσους τον αγαπούν (Α’ Κορ. 2,9 και θα επαναλάβουμε και εμείς το αποστολικό βίωμα : «καλόν εστιν ημάς ώδε είναι»!
Η Εκκλησία είναι ο μόνος τόπος και χώρος που δέχεται και προσφέρει το Θαβώρειο φως. Μέσα στην Εκκλησία όλα είναι φωτεινά, δοξασμένα και μεταμορφωμένα εν Χριστώ. Η Εκκλησία δεν είναι σύλλογος, οργανισμός που καλεί ανθρώπους απλά να γίνουν ηθικοί και καθώς πρέπει. Η Εκκλησία βιώνεται ως το νοητό Θαβώρειο Όρος, που εκπέμπει ακατάπαυστα το φως του Χριστού που φαίνει πάσι και μέσα στην σκοτισμένη κοινωνία κάθε εποχής. Η Εκκλησία είναι το όρος της Μεταμορφώσεως το νοητό, στο οποίο εισερχόμεθα βεβαρημένοι, κοπιώντες και πεφορτισμένοι και δια της καθάρσεως και του φωτισμού του μυαλού και της καρδιάς μας εξερχόμαστε φωτισμένοι, αγιασμένοι, λουσμένοι από το φως του Χριστού.
Η Εκκλησία είναι διδασκαλείο αρετής, εργαστήριο αγιασμού και θεώσεως, κοινωνία Θεού και ανθρώπων, πνευματικό ιατρείο, όπου λαμβάνουμε θεραπεία από την προσβολή της αμαρτίας και αναγνωρίζουμε την αποστασία από τον Θεό, ως μία κατάσταση δαιμονική και αφύσικη για τον άνθρωπο, η οποία τον σκοτεινιάζει τον παραμορφώνει, τον ασχημίζει, τον αρρωσταίνει και τον οδηγεί στο πνευματικό αρχικά και στο σωματικό στη συνέχεια θάνατο. Ο ίδιος ο Χριστός, μέγας ιατρός της ανθρώπινης ασθενείας γίνεται ο Ίδιος το φάρμακο, που μας σώζει από το φαρμάκι της αμαρτίας και ο Μεταμορφωμένος Χριστός είναι ο μόνος αξιόπιστος εγγυητής της σωτηρίας μας.
Μεταμόρφωση του καθενός μας σημαίνει καθαρότητα ψυχής και σώματος, αγάπη χωρίς όρους και όρια και υπομονή στις δυσκολίες που παρουσιάζονται και διάθεση για να γίνουμε άγιοι φωτοφόρα τέκνα Χριστού. Έχουμε το Ευαγγέλιο, γνωρίζουμε τον τρόπο και τον τόπο της σωτηρίας, που είναι η Εκκλησία, έχουμε το φάρμακο που είναι η Θ. Μετάληψη σε συνδυασμό με μετάνοια, που μας καθιστά τέκνα ευλογίας και χάριτος, φώτα μέσα σ’ ένα κόσμο αποστασίας, τόσο σκοτεινό και πικρό. Ας παρακαλέσουμε τον Κύριό μας να μας μεταμορφώνει και να μας οδηγεί από δόξης εις δόξα, ώστε να γινόμαστε άνθρωποι φωτεινοί, να ωριμάζουμε πνευματικά, καταθέτοντας το τεκμήριο της εις Χριστόν πίστεως, που είναι το θεμέλιο της ζωής και της σωτηρίας μας.
Οι Πατέρες, μιλώντας για την σημερινή Δεσποτική Εορτή της Μεταμόρφωση του Χριστού και την συμμετοχής στη Θεϊκή δόξης, κάνουν λόγο όπως προείπα για την προσωπική ανάβαση του καθενός μας στο όρος της Θεοπτίας και είναι συνεχής η κραυγή της Εκκλησίας: «λάμψον καί ήμΐν τοΐς αμαρτωλοΐς τό φως σου τό αΐδιον». Σε μία δε σχετική ευχή της Α’ Ώρας αισθανόμαστε την ανάγκη να παρακαλέσουμε τον Χριστό: «Χριστέ, τό φως τό αληθινόν, τό φωτίζον καί αγιάζον πάντα άνθρωπον έρχόμενον εις τόν κόσμον σημειωθήτω έφ ημάς τό φως του προσώπου σου, ινα έν αύτω όψόμεθα φως τό απρόσιτον».
Η σημερινή μεγάλη ημέρα της Εκκλησίας είναι γιορτή θεώσεως, είναι ο Αναστημένος Κύριος. Η Εκκλησία και κάθε Αγ. Τράπεζα είναι το Θαβώρ που μυστηριακά συνεχώς μεταμορφώνεται κάθε μετανοιωμένη ψυχή που λαμβάνει μέρος στο μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Όπως ο Άρτος και το Κρασί σε κάθε Θ. Λειτουργία μεταμορφώνονται σε Σώμα και αίμα Χριστού έτσι και κάθε συνειδητή ψυχή που μετέχει συχνά πυκνά της Θ. Κοινωνίας μεταμορφώνεται και χριστοποιείται. Χριστοποιούμενος ο άνθρωπος και μεταμορφωμένος με την Χάρη του Αγίου Πνεύματος μπορεί και οφείλει να μεταμορφώνει και την κτίση όλη και το περιβάλλον και την ζωή ολόκληρη. Όσο ο κόσμος γύρω μας μεταμορφώνεται και αλλοιώνεται αρνητικά και δαιμονοποιείται και διαβολοκρατείται, τόσο πιο αναγκαία είναι η έντονη συμμετοχή μας, όλων ημών των πιστών στο Πρόσωπο του Χριστού και η ένωσή μας μέσω των Ι. Μυστηρίων της Εκκλησίας Του μαζί Του.
Η Μεταμόρφωση τότε θα έχει νόημα αν καταφέρει διά της Θ. Λειτουργίας και της συνειδητής συμμετοχής μας στη Θ. Κοινωνία να ενώσει τον καθένα από εμάς με τον Μεταμορφωθέντα και Αναστημένο Κύριο. Αυτό εύχομαι να συμβεί σε όλους μας. Αμήν