ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΕΟΡΤΙΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ Τ. ΣΤΑΥΡΟΥ
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΕΟΡΤΙΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ Τ. ΣΤΑΥΡΟΥ
† ΑΡΧΙΜ. ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΚΑΤΡΑΜΑΔΟΥ
Πατέρας και Αδελφοί μου, Η επερχόμενη Μεγάλη Δεσποτική Εορτή της Υψώσεως του Τ. Σταυρού πλαισιώνεται από δύο Κυριακές, (ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ) αφιερωμένες και οι 2 στον Τίμιο και Ζωοποιό του Κυρίου μας Σταυρό.
Τα Αγιογραφικά Αναγνώσματα, Αποστολικό και Ευαγγελικό των δύο Κυριακών, όσο και των ημερών μεταξύ των δύο Κυριακών περιέχουν την Θεολογία, τη διδασκαλία και πίστη της Εκκλησίας για τον Τ. Σταυρό του Χριστού, την σημασία του για την σωτηρία μας και μιλούν για το σταυρικό ήθος, δηλαδή τον τρόπο ζωής που μας υποδεικνύει ο Σταυρός του Κυρίου να έχουμε ως μαθητές του Εσταυρωμένου και Αναστάντος Κυρίου μας.
Η παγκόσμια Ύψωση του Τ. και Ζωοποιού Σταυρού σύμφωνα με την Ι. Παράδοση της Εκκλησίας μας, έγινε αμέσως μετά την εύρεση Αυτού από την Αγ. Ελένη η οποία αφού τον προσκύνησε και τον ασπάσθηκε στην συνέχεια τον παρέδωσε στον Πατριάρχη των Ιεροσολύμων Μακάριο, ο οποίος τον ύψωσε ψηλά για να τον δουν οι παρευρισκόμενοι πιστοί χριστιανοί και σταύρωσε τα 4 σημεία του ορίζοντα.
Λίγα χρόνια μετά, το 335, την επομένη μέρα των εγκαινίων του Ναού της Αναστάσεως, ο Πατριάρχης ύψωσε και πάλι τον Τ. Σταυρό και ευλόγησε και πάλι τα πλήθη των χριστιανών που είχαν συρρεύσει στην Αγία Πόλη για να λάβουν μέρος στις τελετές των εγκαινίων του Νέου Ναού και ζητούσαν να προσκυνήσουν το Ιερότατο Σύμβολο του Χριστιανισμού.
Και μία τρίτη φορά πραγματοποιήθηκε Ύψωση του Τ. Σταυρού και συγκεκριμένα το 628 εποχή που ο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ηράκλειος πολεμά τους Πέρσες. Αυτοί έχουν για 14 χρόνια καταλάβει την Παλαιστίνη και έχουν αρπάξει από τους χριστιανούς μεταξύ των άλλων πολλών ιερών λειψάνων, εικόνων και κειμηλίων και τον Τ. Σταυρό. Ο Ηράκλειος νικά και τα επανακτά μαζί με τον Τ. Σταυρό. Στις 14 Σεπτεμβρίου του 628 έρχεται στα Ιεροσόλυμα φέροντας στους ώμους του τον Τ. Σταυρό, ανυπόδητος και φτωχικά ντυμένος. Φθάνει στο Ναό της Αναστάσεως και παραδίδει και πάλι τον Τ. Σταυρό στα χέρια του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ζαχαρία και εκείνος υψώνει τον Τ. και Ζωοποιό Σταυρό, όπως οι προκάτοχοί του Πατριάρχες και ευλογεί τα πλήθη των πιστών χριστιανών, ψάλλοντας για πρώτη φορά τον λαοφιλή ύμνο «Σώσον Κύριε τον λαόν Σου και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου …». Από την εποχή αυτή και μέχρι σήμερα η Εκκλησία τιμά με κάθε λαμπρότητα και επισημότητα την Μεγάλη αυτή Εορτή της Υψώσεως του Τ. Σταυρού και λόγω της σπουδαιότητάς της, η Δεσποτική Εορτή προκαταγγέλλεται την σημερινή Κυριακή προ της Υψώσεως και παρατείνεται μέχρι και ερχομένη Κυριακή μετά την Ύψωση συγκαταριθμώντας την στις μεγάλες Ακίνητες Δεσποτικές Εορτές του ορθοδόξου Εορτολογίου , δηλ. εκείνες που αναφέρονται στο πρόσωπο και τη ζωή του Δεσπότη.
Εξ αφορμής της μεγάλης τιμής της Εκκλησίας προς το Σύμβολο της σωτηρίας μας θα
κάνουμε μερικές σύντομες προσεγγίσεις
Α) Η ΠΙΣΤΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
Πάνω στο ξύλο του Σταυρού ο Χριστός θριάμβευσε εναντίον του διαβόλου. Δια του Σταυρού ήρθε η σωτηρία σε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Προσκυνάμε το σημείο του Σταυρού, γιατί είναι εικόνα του Εσταυρωμένου Χριστού. Η ζωή της Εκκλησίας στηρίζεται πάνω στον Σταυρό, ως κέντρο της πνευματικής ζωής. Τα Μυστήρια της Εκκλησίας με πρώτο την Θ. Ευχαριστία έχουν τον Τ. Σταυρό και επιτελούνται με την ενέργεια του Τ. Σταυρού. Ο Λειτουργός ευλογεί σταυροειδώς τα Τ. Δώρα, το ίδιο και το νερό της κολυμβήθρας, χρίει σταυροειδώς με το Άγ. Μύρο, ευλογεί σταυροειδώς τις βέρες και τα στέφανα, ευλογεί σταυροειδώς το άγ. Ευχέλαιο και κάθε άλλη αγιαστική πράξη, ευλογεί σταυροειδώς το κεφάλι μας κατά την ανάγνωση της συγχωρητικής ευχής μετά την εξομολόγηση και προπέμπει το λείψανο του καθενός μας με την ευλογία του Τ. Σταυρού. Όλη η ζωή του πιστού μέλους της Εκκλησίας του κάθε Χριστιανού είναι σταυρική και ο Χριστός καλεί όσους θέλουν να άρουν τον σταυρό τους, δηλαδή είτε -σε καιρό διωγμών- να μαρτυρήσουν για τον Χριστό είτε -σε καιρό ειρήνης- να αγωνίζεται να ζήσει την ζωή της ευσέβειας, σταυρώνοντας τα πάθη και τις επιθυμίες του.
Ο Χριστός με την Σταύρωσή Του συμφιλίωσε τον άνθρωπο και όλη τη δημιουργία μεταξύ τους και με τον Θεό. Ο Σταυρός αποτελείται από δύο κεραίες: μία κάθετη και μία οριζόντια. Η κάθετη υποδηλώνει την κάθετη συμφιλίωση, δηλ. των ανθρώπων με τον Θεό. Η οριζόντια κεραία αναφέρεται στην συμφιλίωση των ανθρώπων μεταξύ τους και με όλη τη δημιουργία. Το σημείο του Σταυρού είναι το ανίκητο όπλο κάθε Χριστιανού!
Β) ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Η πρώτη Εκκλησία ήταν συγκροτημένη από πιστούς εξ Ιουδαίων και εξ Ειδωλολατρών. Οι εξ Ιουδαίων χριστιανοί θεωρούσαν, ότι τα μέλη της Εκκλησίας εξ ειδωλολατρών, έπρεπε να τηρούν ΤΙΣ εξωτερικές διατάξεις της Π. Διαθήκης και την περιτομή. Το θέμα αυτό προβλημάτισε την Εκκλησία και συζητήθηκε στην Α’ Σύνοδο την ονομαζομένη Αποστολική. Εκεί αποφασίσθηκε με τον φωτισμό και την Χάρη του Αγ. Πνεύματος, η Εκκλησία και τα μέλη της να αποδεσμευθούν άπαξ διαπαντός από τις διατάξεις του Παλαιού Νόμου. Κάποιοι χριστιανοί δεν συνειδητοποίησαν το πνεύμα των ιερών αποφάσεων και για να αποφύγουν τον κοινωνικό αποκλεισμό από τους συμπατριώτες τους Ιουδαίους, συνέχισαν να δημιουργούν προβλήματα και να σκανδαλίζουν και να σκανδαλίζονται εμμένοντας σε τυπικές διατάξεις, που ο σκοπός τους είτε είχε εκπληρωθεί είτε είχε παρέλθει. Ο Απ. Παύλος ξεκάθαρα τονίζει, ότι αυτοί οι πιστοί ασχολούνται με αυτά, διότι θέλουν να αποφύγουν τα ουσιαστικά και δυσκολότερα, που είναι να σηκώσεις τον Σταυρό του Χριστού στη ζωή σου και όσα περιγράφονται από τον Απ. Παύλο δίνουν αφορμή να δούμε και εμείς κάποιες αρρωστημένες πνευματικά καταστάσεις, που υπάρχουν και σήμερα ακόμα
- Θέλουμε να επιβάλλουμε στους ανθρώπους ύφος και όχι ήθος. Με ακρότητες και αυστηρότητες περνάμε το μήνυμα, ότι είμαστε Άγιοι. Οι άνθρωποι διψασμένοι για αρετή, παρασύρονται και μας πλησιάζουν. Εμείς για να διατηρήσουμε την φήμη της ψευτοαγιότητας επιβάλλουμε στους ανθρώπους να πράττουν τις ακρότητές και τους ταλαιπωρούμε με τύπους και λεπτομέρειες και απαιτούμε από αυτούς πράγματα που οι ίδιοι δεν προσπαθήσαμε ποτέ. Το αποτέλεσμα είναι, ότι οι περισσότεροι απομακρύνονται σκανδαλισμένοι έχοντας σχηματίσει εντύπωση, ότι η Εκκλησία είναι χώρος τυπολατρείας και φανατισμού και όσοι είμαστε στην Εκκλησία είμαστε άβουλοι, ανελεύθεροι, δυστυχισμένοι, ομοιόμορφοι, άνευροι, δίχως πληρότητα, ελπίδα και χαρά ζώντας υποκριτικά και μόνο υποκριτικά.
- Αρκετοί από εμάς θέλουμε να καταξιωθούμε μέσα από τους κατά σάρκα η πνεύμα απογόνους μας και όχι από τον προσωπικό μας αγώνα. Είμαστε πιεστικοί στους άλλους για το καλό τους υποτίθεται, μονίμως αγχωμένοι για την σωτηρία τους, γκρινιάρηδες και κατσούφηδες με τον κατήφορο που πήραν, απαισιόδοξοι για το μέλλον του κόσμου, καχύποπτοι για τους προδρόμους του αντιχρίστου που πλησιάζει και ίσως είναι ο μόνος τρόπος να δικαιωθούμε, να επιβληθούμε, να δώσουμε τέλος στην άχαρη ζωή μας. Ο προβολέας της συνείδησής μας έχει στραφεί σε λάθος κατεύθυνση και αντί να φωτίζει το δικό μας σκοτάδι, χάνεται στην ατέρμονη και αναποτελεσματική προσπάθεια της σωτηρίας των άλλων. Πόσο διαφορετικά σκέπτονταν και ενεργούσαν οι Άγιοι; Ξεκινούσαν από τα μέσα τους και έτσι φώτιζαν και ενέπνεαν γύρω τους.
- Ως συνέχεια των προηγουμένων έρχεται η αυξανόμενη τάση να θέλουμε να διορθώσουμε την Εκκλησία, να κρίνουμε σκληρότατα τους Επισκόπους και τους λοιπούς πνευματικά υπευθύνους, να επιδιώκουμε να επιβάλλουμε τις θέσεις μας στο σώμα της Εκκλησίας. Βλέπει κανείς χριστιανούς να συνασπίζονται, να αρθογραφούν, να υβρίζουν, να χαρακτηρίζουν θέτοντας ετικέτες, να καταστρέφουν υπολήψεις κληρικών και λαϊκών. Λησμονούν όμως, ότι χτυπώντας τους αδελφούς, γκρεμίζουν το σπίτι τους, χτυπούν την οικογένειά τους, πληγώνουν την ίδια τους την ύπαρξη, διότι είμαστε όλοι ένα σώμα, το σώμα του Χριστού. Αν κάτι μπορεί να διορθώσει λάθη, αυτό είναι η ταπεινή αγάπη και η έμπονη προσευχή.
Ο Απ. Παύλος δίνει την απάντηση, γιατί συμβαίνουν όλα αυτά αλλά και τον τρόπο και δρόμο για να τα υπερνικήσουμε. Το πρόβλημα συνίσταται στην συνειδητή ή ασυνείδητη άρνηση να άρουμε τον Σταυρό του Χριστού. Ο Απ. Παύλος τονίζει «εγώ φέρω επάνω μου τα στίγματα του Σταυρού, τις πληγές, τις αρρώστιες, που ως παράσημα έλαβα στους πνευματικούς σκληρούς αγώνες εναντίον του πονηρού και των δικών του οργάνων, τα ανεξίτηλα σημάδια από τους κόπους και τις κακουχίες από τα ιεραποστολικά ταξίδια και τις οδοιπορίες».
Η αλήθεια είναι, ότι δύσκολα ο καθένας μας στέκεσαι σκληρός απέναντι στον κακό εαυτό του. Δύσκολα συσταυρώνεται με τον Χριστό. Μιλάμε για τον Σταυρό του Χριστού, αλλά όχι για τον δικό μας. Είναι ευκολότερο να καθησυχάζεις την συνείδησή σου με έναν επιφανειακό ή έναν φανατικό, τυπολατρικό χριστιανισμό και έτσι αφήνουμε και περνάει η ζωή μας. Το ερώτημα όμως παραμένει. Λέμε ότι τιμάμε και προσκυνούμε τον Τ. Σταυρό: Ποιος όμως ακολουθεί σωστά και πιστά τον Χριστό στον Σταυρό; Ποιός επιθυμεί αληθινά και βαθειά την Ανάσταση που επακολουθεί του μαρτυρίου του Σταυρού;
Η Εκκλησία θα υψώσει και πάλι φέτος μετά από μία εβδομάδα και θα τοποθετήσει στο κέντρο των Εκκλησιών τον Τ. και Ζωοποιό του Κυρίου μας Σταυρό. Η θεολογία Σταυρού είναι η πεμπτουσία, η καρδιά του Ευαγγελίου. Ο Σταυρός του Χριστού θα φανερώνει και θα ομολογεί πάντα 2 πράγματα
- την αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο και
- τη Θυσία του Υιού του ανθρώπου για τις αμαρτίες όλης της ανθρωπότητας.
Ας εμπιστευθούμε λοιπόν τον Τ. Σταυρό, ας πιστεύουμε στον Αληθινό Τριαδικό Θεό που θυσιάστηκε πάνω στο Σταυρό. Εκείνος, με ένα νεύμα Του μας προσφέρει σωτηρία, ειρήνη και υγεία, ευλογία και ελπίδα στο σκοτεινιασμένο κόσμο μας. Μοναδικό εφόδιο η Πίστη στο Θεό. Έτσι μπορούμε να προοδεύσουμε στη ζωή, να σταυρώσουμε τα πάθη και τις αμαρτίες μας και να ακολουθήσουμε τον δρόμο που χαράσσει ο Χριστός προς την Βασιλεία των Ουρανών, γενόμενοι μιμητές της Κυρίας Θεοτόκου και οι Άγιοι της Εκκλησίας μας.
Αύριο τέλος θα εορτάσουμε και το Γενέσιον Της Παναγίας μας και δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι η Παναγία Μητέρα όλων μας καλεί όλους τους πιστούς όλων των αιώνων και εποχών να μετέχουμε συχνά πυκνά και αδιάλειπτα στο μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας και στην Θ. Κοινωνία, αφού μόνο μέσω αυτού του τρόπου και του δρόμου οι πιστοί καταξιώνονται να γίνουν κοινωνοί αλλά και ομολογητές του μυστηρίου του Τ. Σταυρού και της Ανάστασης του Υιού Της
Μόνο δια της Θ. Ευχαριστίας και όχι ως θεατές, αλλά κοινωνούντες το Σώμα και το Αίμα του Εσταυρωμένου και Αναστάντος Υιού του Θεού, οι πιστοί γίνονται οι θεασάμενοι «την του Χριστού Αγίαν Ανάστασιν».
Και η Παναγία μας, η Κυρία Θεοτόκος, που είναι η γέφυρα η μετάγουσα όλους εμάς τους πιστούς, τα παιδιά Της εκ της γης προς τον ουρανό δεν μας προσκαλεί απλά και μόνο στη θέαση του υψωμένου Τ. Σταυρού και της Ανάστασης του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αλλά η στάση Της μέσα στην Εκκλησία και ο τρόπος της υπάρξεώς Της προσδιορίζει στον καθένα μας τον τρόπο οικείωσης, τον τρόπο της ψηλάφησης και τον τρόπο βίωσης της αλήθειας του Ευαγγελίου, που η τήρηση και αποδοχή του μας οδηγεί στον αγιασμό και στην κατά Χάρη Θέωση. Αμήν».